Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác khuyến học, khuyến tài và xây dựng xã hội học tập trong giai đoạn hiện nay

Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói: “Học để làm gì? Học để sửa chữa tư tưởng... Học để tu dưỡng đạo đức cách mạng... Học để tin tưởng... Học để hành...” Theo Người, học tập chính là một quá trình tiếp thu tri thức để bổ sung, nâng cao trình độ nên mỗi người phải luôn luôn học tập, rèn luyện, học càng nhiều, biết càng nhiều càng tốt nhưng “muốn học tập có kết quả tốt thì phải có thái độ đúng và phương pháp đúng… Phương châm, phương pháp học tập là lý luận liên hệ với thực tế” học và tự học luôn gắn liền nhau và đó cũng chính là con đường tốt nhất để mỗi người không ngừng tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao trình độ cho bản thân.

Sau Cách mạng tháng Tám 1945 thành công, đứng trước muôn vàn khó khăn, thử thách, thù trong giặc ngoài điên cuồng chống phá Nhà nước vừa giành được độc lập, chính quyền còn non trẻ, Người đã kêu gọi toàn dân ra sức thực hiện đồng thời ba nhiệm vụ trọng đại là: diệt giặc đói, diệt giặc dốt và diệt giặc ngoại xâm. Người nhấn mạnh, ngu dân là “Một trong những phương pháp độc ác mà bọn thực dân dùng để cai trị chúng ta. Hơn chín mươi phần trăm đồng bào chúng ta mù chữ. Nhưng chỉ cần ba tháng là đủ để học đọc, học viết tiếng nước ta theo vần quốc ngữ. Một dân tộc dốt là một dân tộc yếu. Vì vậy, tôi đề nghị mở một chiến dịch để chống nạn mù chữ”.

Bác Hồ đến thăm lớp Bình dân học vụ phường Lương Yên, Hà Nội ngày 27/5/1956

(Ảnh sưu tầm Internet)

Trong lời kêu gọi chống nạn thất học đăng trên báo Cứu quốc, số 58, ngày 4/10/1945, Người viết: “... Một trong những công việc phải thực hiện cấp tốc trong lúc này là nâng cao dân trí”. Trên quan điểm ấy, Người nhấn mạnh “Mọi người Việt Nam... phải có kiến thức mới để có thể tham gia vào công việc nước nhà” và kêu gọi toàn dân diệt dốt: “Những người đã biết chữ hãy dạy cho những người chưa biết chữ... Những người chưa biết chữ hãy gắng sức mà học cho biết đi. Vợ chưa biết thì chồng bảo, em chưa biết thì anh bảo, cha mẹ không diết thì con bảo, người ăn người làm không biết thì chủ nhà bảo, các người giàu có thì mở lớp học ở tư gia dạy cho những người không biết chữ ở hàng xóm láng giềng; các chủ ấp, chủ đồn điền, chủ hầm mỏ, nhà máy thì mở lớp học cho những tá điền, những người làm của mình”. Người đặc biệt quan tâm tới việc học của tầng lớp nhân dân lao động, thành lập Nha Bình dân học vụ để trông nom việc học của Nhân dân. Tính nhân văn trong tư tưởng khuyến học, khuyến tài của Người đã đi vào lòng dân, tạo ra một phong trào chống mù chữ sôi nổi cuối năm 1945 đầu 1946. Và chỉ trong ba năm, đất nước ta cơ bản đã xóa nạn mù chữ cho hơn 8 triệu người.

Nhân dịp Quốc khánh 2/9/1948, khi được tin nhiều huyện, xã ở các vùng, miền đã xóa xong nạn mù chữ, Người đã gửi thư cho nam nữ chiến sĩ Bình dân học vụ: “... Vùng nào đã hết nạn mù chữ, thì các bạn thi đua để tiến lên một bước nữa, bằng cách dạy cho đồng bào: Thường thức vệ sinh, để dân bớt đau ốm; Thường thức khoa học, để bớt mê tín nhảm; Bốn phép tính, để làm ăn có ngăn nắp; Lịch sử và địa dư nước ta; Đạo đức của công dân, để thành người công dân đứng đắn”.

Kế thừa tư tưởng của Hồ Chí Minh về khuyến khích, động viên nhân dân ra sức học tập, từ khi đổi mới đến nay, Đảng ta rất quan tâm đến việc khuyến học, khuyến tài để vận động, khuyến khích người dân ở mọi độ tuổi học tập thường xuyên, học suốt đời để có tri thức mới, hình thành những kỹ năng mới giúp lao động hiệu quả hơn, cuộc sống văn minh, hạnh phúc hơn. Mục tiêu của khuyến học, khuyến tài là thúc đẩy xây dựng cả nước ta trở thành một xã hội học tập, tức một xã hội mà ai cũng muốn học và phải học.

Ngày 2/10/1996, Hội Khuyến khích và Hỗ trợ giáo dục Việt Nam (gọi tắt là Hội Khuyến học Việt Nam) được thành lập, là tổ chức xã hội, tập hợp các lực lượng xã hội và công dân Việt Nam sinh sống ở trong nước và nước ngoài tâm huyết với sự nghiệp giáo dục, khuyến học, khuyến tài, góp phần xây dựng cả nước trở thành một xã hội học tập nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hội nhập khu vực và quốc tế.

Ngày 13/4/2007, Bộ Chính trị khóa X ban hành Chỉ thị số 11-CT/TW về “Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập” nhằm vận động nhân dân tích cực học tập nâng cao dân trí, nghề nghiệp, chuyên môn nhằm tăng năng lực sản xuất, chất lượng công việc, chất lượng cuộc sống. Gắn việc phát triển phong trào khuyến học, khuyến tài với xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, học đi đôi với hành, với phong trào làm kinh tế giỏi, xóa đói, giảm nghèo và xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

Ngày 10/5/2019, Ban Bí thư khóa X ban hành Kết luận số 49-KL/TW về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 11-CT/TW của Bộ Chính trị khóa X yêu cầu: “Nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp cho công nhân, người lao động trong các lĩnh vực kinh tế - xã hội nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới công nghệ, lao động năng động, sáng tạo trong điều kiện nền kinh tế số hiện nay. Khuyến khích các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, tổ chức xã hội, cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo nghề và kỹ năng sống cho người lao động. Tại Đại hội XIII, Đảng ta xác định mục tiêu phát triển con người toàn diện và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc để văn hóa, con người Việt Nam thực sự trở thành sức mạnh nội sinh, động lực phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc. Chú trọng hơn giáo dục đạo đức, nhân cách, năng lực sáng tạo và các giá trị cốt lõi, nhất là giáo dục tinh thần yêu nước, tự hào, tự tôn dân tộc, truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thế hệ trẻ; giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc tốt đẹp của người Việt Nam; khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Gắn giáo dục tri thức, đạo đức, thẩm mỹ, kỹ năng sống với giáo dục thể chất, nâng cao tầm vóc con người Việt Nam; Tăng cường giáo dục lòng yêu nước, lòng tự hào dân tộc, truyền thống và lịch sử dân tộc, ý thức trách nhiệm xã hội cho các tầng lớp nhân dân, nhất là thanh niên; Đẩy mạnh giáo dục nâng cao nhận thức, ý thức tôn trọng và chấp hành pháp luật, bảo vệ môi trường, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc của người Việt Nam, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Có thể nhận thấy, Đảng ta đã kế thừa, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh trong chủ trương thúc đẩy khuyến học khuyến tài, xây dựng xã hội học tập. Nhờ đó đã khuyến khích, động viên, tạo động lực để toàn dân ra sức học tập, không ngừng nâng cao trình độ và đóng góp ngày càng nhiều cho sự phát triển đất nước. Mô hình “gia đình học tập, “dòng họ học tập”, “quê hương học tập”, “xã hội học tập” là sự cụ thể hóa chủ trương đúng đắn của Đảng về thúc đẩy toàn dân tích cực học tập.

Vận dụng tư tưởng của Bác Hồ về khuyến học, khuyến tài, trong thời gian qua, trên địa bàn huyện Tiên Phước được sự quan tâm lãnh, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận, đoàn thể đã tạo điều kiện thuận lợi nhằm hoàn thành các chỉ tiêu, nhiệm vụ khuyến học, khuyến tài từng bước xây dựng xã hội học tập. Phong trào khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập ngày càng được quan tâm, thực hiện đi vào chiều sâu. 

Theo số liệu thống kê tại Báo cáo số 08/BC-KH ngày 20/11/2023 của Hội Khuyến học huyện Tiên Phước đến cuối năm 2023 có 35 cơ sở Hội trực thuộc huyện; trong đó, Hội khuyến học của xã, thị trấn là 15; Ban Khuyến học của cơ quan, đơn vị, trường học, lực lượng vũ trang là 20; với 636 chi hội, phân hội với tổng số hội viên là 19.140 người (chiếm 24,03%) dân số toàn huyện. 

Một trong những hình ảnh về Lễ trao giải thưởng Huỳnh Thúc Kháng lần thứ XVI năm 2023 huyện Tiên Phước

Tỷ lệ “Công dân học tập” “Gia đình học tập”, “dòng họ học tập” “ Đơn vị học tập”, “ Cộng đồng học tập” ngày càng nâng cao. Công tác khuyến học, khuyến tài đã và đang trở thành phong trào thi đua rộng khắp ở các cơ quan, đơn vị, trường học trên địa bàn huyện. Ban Khuyến học các cơ quan đảng, chính quyền, đoàn thể để theo dõi, nhắc nhở, động viên hội viên và con em hội viên chăm lo cho việc học tập; Ngoài ra còn tạo điều kiện cho các thành viên đang lao động, làm việc ở các đơn vị có những hình thức học tập khác nhau nhằm nâng cao kiến thức, chuyên môn, nghiệp vụ. Thực hiện chính sách đối với cán bộ được cử đi học, luôn có hình thức khen thưởng, động viên những cá nhân tiêu biểu, có thành tích tốt trong học tập, lao động. Duy trì và nhân rộng các mô hình ngày càng nâng cao khuyến khích học tập tại địa phương như: "Heo đất khuyến học", “Thùng tiết kiệm khuyến học” “Heo đất vì bạn nghèo”, “Thùng tiền Nhân đạo”, “Giúp bạn nghèo vượt khó”, “Tủ sách nâng cao kiến thức cho đoàn viên”... tại các trường học; Quỹ Giải Thưởng Lê Cơ tại xã Tiên Sơn; Quỹ Giải thưởng Huỳnh Thúc Kháng của huyện Tiên Phước.... Mở rộng, nâng cao hiệu quả các phong trào thi đua, khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập, nâng cao chất lượng các danh hiệu “Gia đình học tập”, “dòng họ học tập”, “cộng đồng học tập”, “đơn vị học tập”, “Cộng đồng học tập cấp xã”, triển khai thực hiện có hiệu quả mô hình “Công dân học tập”, “Đơn vị học tập cấp xã, cấp huyện”. Đẩy mạnh công tác khuyến học, khuyến tài, xây dựng xã hội học tập và các mô hình học tập suốt đời trên địa bàn huyện để công tác khuyến học, khuyến tài thực sự mang lại hiệu quả, thúc đẩy toàn dân tích cực học tập, góp phần phát triển quê hương, đất nước phồn vinh, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh trong giai đoạn hiện nay.

Tin liên quan

Dữ liệu đang được cập nhật...