Một số kinh nghiệm và giải pháp nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát của HĐND huyện

Theo quy định của Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015, tại điểm b, Khoản 1 Điều 5 và Nghị quyết số 594/NQ-UBTVQH15 ngày 12 tháng 9 năm 2022 của UBTVQH: Thường trực HĐND giám sát việc tuân theo Hiến pháp, pháp luật ở địa phương và việc thực hiện nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp; giám sát hoạt động của Ủy ban nhân dân, các cơ quan thuộc Ủy ban nhân dân, Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, cơ quan thi hành án dân sự cùng cấp và Hội đồng nhân dân cấp dưới; giám sát quyết định của Ủy ban nhân dân cùng cấp, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cấp dưới trực tiếp; giúp Hội đồng nhân dân thực hiện quyền giám sát theo sự phân công của Hội đồng nhân dân”. Như vậy, hoạt động giám sát của Thường trực HĐND huyện có vai trò rất quan trọng giúp HĐND huyện thực hiện có hiệu quả hoạt động giám sát, góp phần thực hiện tốt chức năng nhiệm vụ là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân trong huyện, chịu trách nhiệm trước Nhân dân trong huyện và cơ quan nhà nước cấp trên.

Theo quy định của pháp luật và thực tiễn, để nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân (HĐND) nói chung và hoạt động giám sát của Thường trực HĐND nói riêng, thì việc lựa chọn các vần đề, nội dung giám sát hết sức quan trọng, cần phải có sự rà soát lựa chọn kỷ lưỡng những vấn đề bức xúc mà cử tri, Nhân dân hay thường xuyên có đơn thư khiếu nại, tố cáo, phản ánh, kiến nghị, những lĩnh vực dễ phát sinh sai phạm như công tác quản lý nhà nước về đất đai, về đầu tư xây dựng cơ bản, quản lý thu thuế, HTX, quản lý tài sản công, công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí, các chương trình, dự án…. những ý kiến kiến nghị của cử tri để kéo dài nhiều năm chưa được giải quyết. Năm 2021 và 2022 Thường trực HĐND huyện Tiên Phước đã lựa chọn các nội dung trọng tâm, trọng điểm sau để giám sát:

Thứ nhất, định kỳ tổ chức phiên họp Thường trực HĐND huyện để nghe UBND huyện và các ngành báo cáo kết quả việc giải quyết các kiến nghị của tri, những khó khăn vướng mắc trong quá trình giải quyết để theo dõi, đôn đốc giải quyết (Căn cứ khoản 1, khoản 2 Điều 69 Luật Hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân 2015); đồng thời Thường trực HĐND huyện đã lựa chọn ý kiến của cử tri nội dung việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chỉnh lý biến động đất, công tác quản lý đất công, xây dựng cơ bản, …, đây là ý kiến của cử tri kéo dài nhiều kỳ chưa giải quyết. Thường trực HĐND huyện đã tiến hành giám sát UBND huyện, các phòng ban chuyên môn của UBND huyện, các xã, thị trấn trên địa bàn huyện. Sau khi giám sát Thường trực HĐND huyện tiếp tục lựa chọn đưa các vấn đề tồn tại, hạn chế mà thông qua giám sát phát hiện để đưa ra gợi ý thảo luận tại các kỳ họp thường lệ giữa năm và cuối năm yêu cầu các ngành có liên quan báo cáo giải trình làm rõ thêm trách nhiệm, nguyên nhân và giải pháp thực hiện trong thời gian tới, nhằm thực hiện tốt các kiến nghị sau giám sát của Thường trực HĐND huyện. Bên cạnh đó luôn theo dõi sát sao việc giải quyết, trả lời của UBND huyện và các ngành, thường xuyên đôn đốc thực hiện.

Thứ hai, tăng cường giám sát công tác quản lý nhà nước trên đất đai, các lĩnh vực quan trọng, đại biểu HĐND huyện có nhiều ý kiến và những nhiệm vụ có tác động lớn đến phát triển chung của huyện. Năm 2021, Thường trực HĐND huyện đã tiến hành giám sát chuyên đề  việc quản lý, sử dụng các nguồn thu từ cho thuê mặt bằng, cho thuê đất và giám sát chuyển nguồn, kết dư ngân sách; giám sát kết quả giải quyết một số nội dung liên quan đến các công trình có mức vốn vượt kế hoạch vốn, công trình ngoài danh mục theo Nghị quyết HĐND huyện; giám sát công tác xây dựng xã nông thôn mới, xã nông thôn mới nâng cao; khu dân cư NTM kiểu mẫu, duy trì xã đạt chuẩn nông thôn mới, công tác xây dựng đô thị văn minh; giám sát công tác quản lý, thu thuế trên địa bàn huyện. Năm 2022 Thường trực HĐND huyện tiến hành giám sát chuyên đề công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư các dự án trọng điểm; công tác chỉnh lý biến động đất sau khi Nhân dân hiến đất; công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho Nhân dân; công tác khai thác, phát triển quỹ đất; đầu tư xây dựng cơ bản, phát huy hiệu quả sau đầu tư các công trình XDCB; việc đầu tư, hỗ trợ kinh phí phát triển HTX và các sản phẩm OCOP; việc thực hiện Đề án phát triển du lịch; công tác quản lý, đầu tư trùng tu, phát huy các di tích, danh thắng, các thiết chế văn hóa thể thao trên địa bàn huyện. Ngoài ra, Thường trực HĐND huyện phân công các ban HĐND huyện tiến hành giám sát công tác quản lý, xử lý tồn tại trên lĩnh vực đất đai; công tác cải cách hành chính; công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí; việc quản lý tài sản công; việc triển khai chương trình BTH GTNT, KCH hệ thống đường ĐH, quản lý, bảo trì các tuyến đường ĐH, ĐX và việc đầu tư, quản lý, sử dụng các công trình nước sạch nông thôn trên địa bàn huyện; việc thực hiện chính sách BHXH, BHYT, chăm sóc sức khỏe cho Nhân dân; việc sử dụng kinh phí phòng chống dịch Covid 19; kinh phí bão lụt; các nguồn quỹ vận động; giao cho các tổ đại biểu giám sát việc trả lwoif ý kiến cử tri, công tác quản lý bảo vệ rừng, quản lý đất công…Có thể nói công tác giám sát của HĐND, Thường trực HĐND huyện được triển khai thực hiện đều khắp trên các lĩnh vực, trọng tâm, trọng điểm và cụ thể, thiết thực.

Thứ ba, triển khai thực hiện tốt quy chế phối hợp với Ban Thường trực UBMTTQVN huyện, Ban Tuyên giáo Huyện ủy, các cơ quan liên quan, qua giám sát, hội họp, đối thoại đã tiếp nhận được các ý kiến phản ánh của cán bộ, đảng viên và nhân dân; đồng thời, phân công, theo dõi đôn đốc các đại biểu HĐND huyện thực hiện tốt nhiệm vụ tiếp công dân theo quy định Luật Tiếp công dân. Để nâng cao hiệu quả tiếp công dân, Thường trực HĐND huyện đã xây dựng ban hành Quy chế tiếp công dân của các đại biểu HĐND huyện nhiệm kỳ 2021-2026, thông báo phân công các đại biểu tiếp công dân luân phiên theo đơn vị bầu cử. Thông qua việc thực hiện tốt quy chế phối hợp của Thường trực HĐND, tiếp công dân của đại biểu HĐND huyện để sớm nắm bắt các vấn đề bức xúc, nổi cộm mà cử tri và Nhân dân quan tâm. Từ đó, bổ sung các nội dung cần giám sát của HĐND huyện, Thường trực, các Ban của HĐND huyện, Tổ Đại biểu HĐND huyện.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát, trong thời gian tới, Thường trực HĐND huyện Tiên Phước sẽ tiếp tục thực hiện tốt một số giải pháp như sau:

Một là, tăng cường giám sát việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát: Thường xuyên theo dõi, đôn đốc việc thực hiện các kiến nghị sau giám sát của Thường trực, sau thẩm tra, giám sát của các ban, nhất là các nội dung giám sát công tác quản lý nhà nước về đất đai; xây dựng cơ bản, sắp xếp dân cư, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, chỉnh lý biến động đất đai cho nhân dân ….Tổ chức phiên họp chuyên đề của Thường trực HĐND huyện để các cơ quan, đơn vị có liên quan tham gia giải trình vấn đề mà Thường trực HĐND huyện quan tâm. Thường trực HĐND huyện kịp thời báo cáo, đề xuất Ban Thường vụ Huyện ủy về những còn vướng mắc trong giám sát hoặc vấn đề cần phải có sự tập trung lãnh đạo, chỉ đạo để các cơ quan, đơn vị có liên quan giải trình, chất vấn làm rõ trách nhiệm và giải pháp thực hiện; mặt khác tham mưu, đề xuất thanh tra, kiểm tra vai trò trách nhiệm của người đứng đầu cấp ủy, chính quyền. Như vậy, những kiến nghị sau giám sát, chất vấn, giải trình chắc chắn sẽ không bị lãng quên, phớt lờ, qua đó hiệu quả sau giám sát mới có hiệu quả.

Hai là, tăng cường công tác phối hợp, tạo sức mạnh tổng hợp trong hoạt động giám sát: Tiếp tục làm tốt công tác phối hợp với Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể chính trị xã hội, các ngành, các tổ chức có liên quan tuyên truyền triển khai thực hiện các Luật, Bộ luật có hiệu lực thi hành đến tận các cơ sở, các tầng lớp Nhân dân. Phối hợp tổ chức thực hiện tốt hoạt động tiếp xúc cử tri, tăng cường đôn đốc nâng cao chất lượng sinh hoạt Tổ đại biểu HĐND huyện, thực hiện nghiêm công tác thông tin báo cáo của đại biểu HĐND huyện, Thư­ờng trực Hội đồng nhân dân các xã, thị trấn. Bên cạnh đó phải bám sát chương trình công tác, chương trình kiểm tra, giám sát của Huyện ủy, để hàng năm xây dựng kế hoạch giám sát, nội dung giám sát phù hợp thực tiễn và cần được gửi đến đại biểu HĐND huyện, công khai rộng rãi trên phương tiện thông tin đại chúng để Nhân dân theo dõi, giám sát việc thực hiện. Phát huy vai trò, hiệu quả trong việc thông tin về tình hình, kết quả thực hiện các kiến nghị sau giám sát, chất vấn, giải trình, nhất là nội dung liên quan đến giám sát, việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri, việc giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo của công dân. Tăng cường phối hợp giám sát, khảo sát theo ch­ương trình giám sát, khảo sát của Thường trực HĐND, các Ban HĐND tỉnh và Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Nam các cơ quan thanh tra, kiểm tra, tổ chức chính trị - xã hội để chia sẻ thông tin, kết quả giám sát. Bên cạnh đó, cần phối hợp linh hoạt các hình thức giám sát, theo đuổi đến cùng nội dung cho đến khi được giải quyết, ví dụ chất vấn, giải trình sẽ xoay quanh kết quả, kiến nghị giám sát chuyên đề hoặc ngược lại, vấn đề được chất vấn có thể đưa vào giám sát chuyên đề và tái chất vấn. 

Ba là, nâng cao tính pháp lý bằng việc ban hành nghị quyết về giám sát, chất vấn;theo dõi chặt chẽ, đôn đốc việc thực hiện kiến nghị sau giám sát:
Theo quy định của pháp luật, HĐND ban hành nghị quyết về vấn đề được giám sát và có thể ra nghị quyết về chất vấn. Nghị quyết về giám sát của HĐND có tính pháp lý bắt buộc thực hiện. Do vậy, để đảm bảo tính hiệu lực của giám sát, cần quan tâm ban hành nghị quyết làm cơ sở pháp lý để thực hiện, quan tâm, xem hoạt động theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát là nội dung quan trọng trong quá trình giám sát. Thường trực HĐND huyện thực hiện điều hoà, phối hợp việc theo dõi, đôn đốc các đơn vị, địa phương thực hiện kiến nghị giám sát nghiêm túc, kịp thời; quan tâm giám sát việc thi hành pháp luật về giải quyết khiếu nại, tố cáo theo quy định của Luật Hoạt động Giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân.

Bốn là, tiếp tục thực hiện tốt hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại các kỳ họp của HĐND huyện: Tiếp tục đổi mới và tăng cường hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn. Đây là phương thức giám sát trực tiếp, quan trọng để thực hiện quyền giám sát, cũng như trực tiếp đánh giá việc thực hiện các quy định pháp luật và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong thực hiện chính sách pháp luật. Theo đó, đại biểu HĐND huyện đặt câu hỏi theo hướng ngắn gọn, bám sát nhóm vấn đề đã gợi ý và thực tế tại địa phương, đơn vị; đặc biệt là tăng cường tranh luận để làm rõ thêm những tồn tại, vướng mắc, làm rõ trách nhiệm và các giải pháp thực hiện trong thời gian đến đạt kết quả cao hơn. Khuyến khích hình thức “hỏi xoáy, đáp xoay”  giữa đại biểu và người trả lời chất vấn; đồng thời thực hiện đến cùng vụ việc qua hình thức truy vấn. 

Năm là, các Ban HĐND huyện thực hiện tốt chức năng giám sát theo luật định: Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức giám sát phù hợp với tình hình thực tế. Thực hiện tốt giám sát chuyên đề các vấn đề nóng, quan trọng có tác động lớn và chú trọng giám sát đột xuất những vấn đề phát sinh cũng như cử tri kiến nghị và dư luận quan tậm; thực hiện tốt hơn nữa công tác khảo sát cơ sở.

Sáu là, nâng cao hiệu quả hoạt động của Tổ đại biểu HĐND huyện: Tổ đại biểu HĐND ngoài việc thực hiện tốt việc tiếp xúc cử tri trước và sau mỗi kỳ họp của HĐND, tổng hợp tình hình và những kiến nghị của cử tri gửi Thường trực HĐND cùng cấp để chuyển cơ quan chức năng giải quyết theo luật định; nghiên cứu, thảo luận các văn bản trình tại kỳ họp thì còn tổ chức giám sát các nội dung theo sự phân công, giao nhiệm vụ của Thường trực HĐND huyện. Ngoài ra, Tổ đại biểu HĐND huyện còn thảo luận các vấn đề chất vấn tại các kỳ họp góp phần nâng cao hiệu quả, chất lượng các kỳ họp HĐND huyện. 

Bảy là, nâng cao chất lượng chủ thể hoạt động giám sát và chất lượng hoạt động của các đại biểu HĐND huyện: Ngoài việc được tập huấn chung vào đầu các nhiệm kỳ như hiện nay, đề nghị các cơ quan chức năng cần xây dựng và tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng chuyên sâu cần thiết theo từng lĩnh vực để đại biểu HĐND, nhất là các ban của HĐND cấp xã thực hiện tốt hơn chức năng giám sát của mình. Mỗi đại biểu HĐND phải trau dồi kiến thức chuyên môn, có kỹ năng tốt để giao tiếp và tích lũy cho mình những kinh nghiệm phục vụ cho hoạt động của mình. Khi thành lập đoàn giám sát cần lựa chọ đại biểu có kinh nghiệm, am hiểu về lĩnh vực, nội dung giám sát, cung cấp kịp thời các văn bản Luật liên quan đến nội dung giám sát cho các thành viên đoàn giám sát nghiên cứu kỹ trước khi tiến hành giám sát. Không ngừng xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách của HĐND huyện có trình độ chuyên môn sâu theo vị trí công việc, có kinh nghiệm thực tiễn, có trách nhiệm, bản lĩnh. Phân công, theo dõi đôn đốc các đại biểu HĐND huyện thực hiện tiếp dân tại cơ sở theo quy định của Luật tiếp công dân, chỉ đạo đại biểu sâu sát cơ sở, gần gũi cử tri để nắm bắt và phản ánh các vấn đề nổi cộm, bức xúc. Phản ánh tâm tư nguyện vọng chính đáng của Nhân dân đến các cấp, các ngành xem xét giải quyết. Từng đại biểu HĐND cần dành thời gian cho hoạt động HĐND đảm bảo theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương; đồng thời phải thực hiện đúng Chương trình hành động của mình trước cử tri. Trong hoạt động, cần phát huy tính chủ động khi tiếp cận vấn đề, bám sát chủ trương, định hướng của Đảng; nắm bắt thực tiễn, ý kiến, kiến nghị của cử tri để có những đề xuất, giải pháp, kiến nghị phù hợp mang lại lợi ích chung cho Nhân dân. Tập trung thay đổi cách nghĩ, cách làm trong phương thức, cách thức hoạt động của đại biểu HĐND huyện, từ khâu nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của cử tri đến xem xét, thẩm tra, giám sát, đánh giá, biểu quyết thông qua nghị quyết. 

Nhận thức rõ trách nhiệm trước yêu cầu của thực tiễn và sự phát triển đi lên của huyện nhà, HĐND huyện, Thường trực HĐND huyện, các Ban, Tổ đại biểu và các vị đại biểu HĐND huyện tiếp tục đổi mới, đoàn kết, sáng tạo, thống nhất, khắc phục khó khăn, quyết tâm cùng Đảng bộ, quân, dân trong huyện phấn đấu hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, xây dựng quê hương Tiên Phước ngày càng giàu đẹp, văn minh, xứng đáng với niềm tin mà cử tri và nhân dân giao phó.

Tin liên quan

Dữ liệu đang được cập nhật...