Thực trạng và giải pháp thực hiện Chương trình OCOP trên địa bàn huyện Tiên Phước

Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” OCOP chính là một trong những giải pháp, nhiệm vụ quan trọng trong thực hiện Chương trình mục tiêu Quốc gia xây dựng Nông thôn mới. Trong thời gian qua, trên cơ sở văn bản chỉ đạo, hướng dẫn của Trung ương, tỉnh, các ngành của tỉnh, huyện Tiên Phước đã tập trung thực hiện quyết liệt các giải pháp phát triển Chương trình OCOP. UBND huyện thành lập Ban điều hành và Tổ giúp việc Chương trình mỗi xã một sản phẩm do đồng chí Phó Chủ tịch UBND huyện làm trưởng ban, giao Phòng NN&PTNT là cơ quan thường trực triển khai chương trình. Phân công nhiệm vụ cụ thể cho các ngành, thành viên Ban điều hành, Tổ giúp việc; bố trí cán bộ chuyên trách thực hiện Chương trình OCOP cấp huyện; phân công nhiệm vụ cụ thể cho các ngành phụ trách từng nội dung, bộ tiêu chí OCOP của tỉnh để hướng dẫn tư vấn cho các chủ thể sản xuất. Hướng dẫn các xã bổ sung nhiệm vụ thực hiện Chương trình OCOP cho BCĐ, BQL xây dựng NTM và cán bộ NTM xã. Đến nay 15/15 xã, thị trấn đều có cán bộ phụ trách theo dõi, hướng dẫn việc triển khai thực hiện chương trình. Thường xuyên tổ chức tuyên truyền, quán triệt về ý nghĩa, tầm quan trọng, nguyên tắc thực hiện và chu trình OCOP trong các cấp, ngành, địa phương và các chủ thể sản xuất; xây dựng tờ rơi, ấn phẩm để đẩy mạnh công tác tuyên truyền đảm bảo mọi người dân đều biết về chương trình này để đăng ký, lựa chọn các ý tưởng sản phẩm đưa vào kế hoạch thực hiện hằng năm. 

Tổ chức các buổi tọa đàm đối thoại với sáng lập viên, thanh niên khởi nghiệp và các HTX mới thành lập, giúp tháo gỡ được những khó khăn, giải quyết vướng mắc của các sáng lập viên trong việc thành lập, quản lý hoạt động, phát triển kinh tế tập thể. Hằng năm, Trung tâm văn hóa, thể thao, truyền hình huyện tổ chức tuyên truyền thường xuyên Chương trình OCOP để người dân và các chủ thể hiểu hơn về chương trình; In pano tuyên truyền, hướng dẫn các địa phương lồng ghép các nội dung cuộc họp để tuyên truyền việc triển khai chu trình OCOP thường niên. Tổ chức ngày hội thanh niên, phụ nữ khởi nghiệp qua đó lồng nghép trưng bày và chấm chọn các sản phẩm tiền OCOP. Tổ chức trưng bày sản phẩm OCOP và sản phẩm tiền OCOP tại “Hội làng Lộc Yên” năm 2019 có trên 90 sản phẩm của 15 xã, thị trấn tham gia.

Chú trọng công tác đào tạo, tập huấn, huyện mời PGS-TS Trần Văn Ơn về hướng dẫn, phổ biến nội dung chương trình OCOP; phối hợp với Sở Nông nghiệp & PTNT tổ chức tập huấn chuyển đổi số cho các hợp tác xã trên địa bàn huyện, hướng dẫn cách thức tiếp cận, đưa sản phẩm lên các trang mạng, sàn giao dịch điện tử để quảng bá, tìm kiếm thị trường tiêu thụ cho các sản phẩm OCOP của các HTX.

Hằng năm, huyện phối hợp với các đơn vị có liên quan (Ban Điều hành Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo tỉnh, Hiệp hội doanh nhân Quảng Nam tại thành phố Hồ Chí Minh) kết nối để các chủ thể OCOP thực hiện trưng bày, quảng bá sản phẩm OCOP tại: Ngày hội khởi nghiệp sáng tạo tỉnh Quảng Nam lần thứ 2-Techfest năm 2021; trưng bày, quảng bá sản phẩm tại các hội chợ triễn lãm trên địa bàn tỉnh và ở các tỉnh thành lớn như Đà Nẵng, Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, ... qua đó trưng bày giới thiệu và bán sản phẩm đến với khách hàng. Ngoài ra, các chủ thể đã chủ động đưa sản phẩm mình lên các trang thương mại điện tử như: voso.vn, postmar.vn. Tiki, ... và các trang mạng xã hội zalo, facebook, ... đây là các kênh bán hàng hiệu quả trong tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp hiện nay.

Tập trung bố trí các nguồn lực để hỗ trợ máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, xây dựng sửa chữa nhà xưởng, máy móc thiết bị phục vụ sản xuất, bao bì, nhãn mác sản phẩm, xây dựng các thương hiệu sản phẩm, tham gia các hội chợ, triển lãm quảng bá, xúc tiến thương mại sản phẩm… để các hộ dân tham gia liên kết phục vụ sản xuất với tổng nguồn vốn ước tính hơn 6 tỷ đồng. Ngoài ra, huyện chỉ đạo các ngành thực hiện lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình, dự án, hướng dẫn, giải quyết hồ sơ thủ tục, tạo điều kiện cho các HTX tiếp cận về đất đai, hạ tầng, kỹ thuật, tín dụng, xúc tiến thương mại. Bên cạnh đó, huyện đã bố trí nguồn lực xây dựng Trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP của huyện và các xã phục vụ như cầu thăm quan, mua sắm của nhân dân và du khách...

Sau hơn 4 năm triển khai, Chương trình OCOP đã tạo sự lan toả mạnh mẽ, được triển khai thực hiện một cách chủ động, bảo đảm đồng bộ, rộng khắp tại các địa phương. Đến hết tháng 9/2022, huyện Tiên Phước đã được tỉnh đánh giá và công nhận 32 sản phẩm OCOP (trong đó, có 12 sản phẩm đạt 4 sao, 20 sản phẩm đạt 3 sao cấp tỉnh) cho 04 Công ty Cổ phần, 13 HTX, 03 THT, 01 Hộ sản xuất - kinh doanh trên địa bàn huyện, là một trong những địa phương có sản phẩm OCOP nhiều nhất tỉnh Quảng Nam. Các sản phẩm OCOP đã nhanh chóng khẳng định vị thế, được thị trường đón nhận tích cực, giúp người nông dân mở rộng quy mô sản xuất, tăng giá trị sản phẩm, từ đó góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao thu nhập, đời sống của nhân dân và thực hiện hiệu quả nhóm tiêu chí “Kinh tế và tổ chức sản xuất” trong bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới… Qua Chương trình OCOP, phát hiện nhiều mô hình hay, cách làm hiệu quả, sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng, giá trị sản phẩm nông nghiệp của huyện. 

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được rất ấn tượng thì việc triển khai Chương trình OCOP trên địa bàn huyện vẫn còn một số mặt tồn tại nhất định, cần khắc phục như: Công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ và Nhân dân còn chưa được thường xuyên; việc chỉ đạo, triển khai ở một số địa phương còn thiếu sự tập trung, quyết liệt; một số chủ thể đăng ký tham gia nhưng quyết tâm chưa cao, bị động; việc tổ chức các hoạt động hỗ trợ xúc tiến thương mại, bán hàng OCOP chưa được thực hiện nhiều; các sản phẩm hiện nay là nguyên liệu phục vụ cho chế biến chưa ổn định, sản xuất nhỏ lẻ, manh mún; việc ứng dụng khoa học, công nghệ, quy trình tiên tiến vào sản xuất chế biến còn hạn chế; các mối liên kết trong sản xuất còn lỏng lẻo; quy mô, phạm vi liên kết còn ở dạng mô hình; sản phẩm cung cấp ra thị trường còn hạn chế về chủng loại, số lượng… Sản phẩm OCOP của huyện đạt 3 - 4 sao nhiều nhưng chưa trở thành sản phẩm hàng hóa; chưa có nhiều doanh nghiệp lớn tham gia…

Để phát huy những thành tựu đã đạt được cũng như khắc phục hạn chế còn tồn tại trong thời gian qua; hiện thực hóa các mục tiêu mà Nghị quyết đại hội Đảng bộ huyện lần thứ 17 đề ra việc đẩy mạnh thực hiện Chương trình "Mỗi xã một sản phẩm" gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm; đồng thời phát triển đa dạng các sản phẩm OCOP địa phương. Gắn với đẩy mạnh phát triển kinh tế vườn, kinh tế trang trại, du lịch sinh thái gắn với xây dựng bản sắc văn hóa thuần Việt; thực hiện các đột phá để đưa Tiên Phước phát triển nhanh, toàn diện, bền vững về đích huyện Nông thôn mới và là một trong những trung tâm du lịch sinh thái làng quê của tỉnh Quảng Nam. Tôi xin đề xuất cần tập trung thực hiện các nội dung sau:  

 Tiếp tục đẩy mạnh công tác thông tin, truyền thông, tuyên truyền thực hiện Chương trình mỗi xã một sản phẩm OCOP huyện giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030; xác định thực hiện Chương trình OCOP là một nhiệm vụ trọng tâm cần được quan tâm và triển khai thực hiện. Và đây là Chương trình “Mỗi xã một sản phẩm” nên cấp ủy, chính quyền, mặt trận, đoàn thể các xã, thị trấn phải tích cực tuyên truyền và tham gia vào xây dựng phẩm OCOP tại địa phương, phấn đấu các xã, thị trấn trên địa bàn huyện có ít nhất từ 2-3 sản phẩm.

Củng cố, kiện toàn Bộ máy chỉ đạo, điều hành; giao nhiệm vụ tham mưu, giúp việc Chương trình OCOP tại cấp huyện; bố trí cán bộ tham mưu, giúp việc theo hướng “Chuyên nghiệp, tận tâm và hiểu biết”. Tổ chức tập huấn nhằm nâng cao năng lực, sự hiểu biết của cán bộ các cấp và cộng đồng, người sản xuất, tổ chức kết nối giao thương cho các chủ thể cung ứng sản phẩm OCOP, tích cực quảng báo, tôn vinh và bảo hộ cho sản phẩm OCOP; đồng thời tổ chức thăm quan học tập kinh nghiệm ở trong và ngoài tỉnh để thực hiện tốt hơn Chương trình.

Khẩn trương tổ chức rà soát, định hướng cho các chủ thể đăng ký sản phẩm tham gia theo hướng vừa chú trọng phát triển sản phẩm mới, đồng thời phải chú trọng nâng cấp sản phẩm hiện có, không chạy theo số lượng, với phương châm “Chất lượng làm nên thương hiệu”, sản xuất phải lấy thị trường làm mục tiêu phát triển, phấn đấu sản phẩm OCOP của huyện không những tiêu thụ trong nước mà còn xuất khẩu ra nước ngoài. Xây dựng sản phẩm phải có tính chủ lực, khuyến khích đưa các giá trị văn hóa, đặc thù của huyện Tiên Phước vào các sản phẩm OCOP, để phát triển thành các sản phẩm mang đặc trưng của huyện; sản phẩm được sản xuất phải có tính cạnh tranh cao trên thị trường, theo hướng áp dụng công nghệ mới, các tiêu chuẩn sản xuất tiên tiến như Global GAP, Organic, GMP, HACCP, ISO... khuyến khích các chủ thể sản xuất sản phẩm OCOP phải luôn luôn đổi mới công nghệ, cải tiến mẫu mã sản phẩm, ghi nhãn hàng hóa, đăng ký mã số, mã vạch, tem truy xuất nguồn gốc sản phẩm, chỉ dẫn địa lý... nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, gia tăng giá trị sản phẩm của mình. 

Thực hiện tốt công tác chấm chọn, chuẩn bị hồ sơ đề nghị Hội đồng tỉnh xét duyệt trên tinh thần khách quan, công tâm, đúng tiềm năng thế mạnh của huyện; đồng thời phải tăng cường công tác giám sát sau công nhận OCOP để kiểm soát chặt chẽ chất lượng sản phẩm, vệ sinh an toàn thực phẩm, giữ gìn và nâng cao uy tín cũng như xây dựng thương hiệu của sản phẩm OCOP trong lòng người tiêu dùng. Đồng thời nghiên cứu tập trung đầu tư nâng cấp các sản phẩm 4 sao phấn đấu trở thành sản phẩm 5 sao để có cơ hội xuất khẩu ra nước ngoài.  

Xây dựng mô hình liên kết sản xuất gắn với chế biến tiêu thụ sản phẩm đặc trưng của huyện. Chú trọng các loại hình kinh tế tham gia OCOP, trong đó phải có giải pháp căn cơ nhằm phát huy hiệu quả 60 hợp tác xã trên địa bàn huyện, nhất là các HTX nông nghiệp và các doanh nghiệp phải là "đầu tàu" trong liên kết nông dân sản xuất, chế biến, bảo quản, tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó phải xây dựng cho được vùng nguyên liệu tập trung để mở rộng sản xuất, tham gia hợp tác, liên kết theo chuỗi giá trị nhằm tạo sự đột phá trong sản xuất nông sản hàng hóa, giải quyết việc làm lao động và tăng thu nhập cho người dân; trước tiên thực hiện thí điểm vùng sản xuất tập trung liên xã Tiên Châu - Tiên Hà và nhân rộng ra các vùng khác trong huyện.

Đẩy mạnh công tác xúc tiến thương mại, hợp tác trong nước - quốc tế, quảng bá phát triển thị trường nông sản, hỗ trợ kết nối cung cầu, củng cố các chợ truyền thống, phát triển các kênh bán buôn, bán lẻ, hệ thống phân phối phù hợp, đặc biệt phát triển mạnh hệ thống thương mại điện tử; kết nối, hỗ trợ cho chủ thể bán hàng thông qua các sàn thương mại điện tử như: Tiki, Shopee, Sendo, Lazada, Postmart, Voso, sanpham.quangnam.gov.vn.. Duy trì, phát huy hiệu quả Phiên chợ xứ Tiên hằng năm, tổ chức Hội chợ OCOP huyện Tiên Phước gắn với đề án phát triển du lịch của huyện; phát huy hiệu quả các trung tâm giới thiệu sản phẩm OCOP huyện, xã và tích cực tham gia các hội chợ trong và ngoài tỉnh để quảng bá và hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm nông sản địa phương.

Tiếp tục triển khai thực hiện các cơ chế, chính sách của Trung ương, tỉnh về hỗ trợ phát triển kinh tế tập thể nói chung, HTX, THT và sản phẩm OCOP nói riêng. Ngoài ra, tích cực tham mưu, cân đối bố trí thêm ngân sách huyện và lồng ghép các chương trình để hỗ trợ hỗ trợ về vốn, đất đai, thuế, khoa học công nghệ thực hiện Chương trình một cách hiệu quả nhất. Và phải thực hiện công khai, minh bạch, hỗ trợ kinh phí cho các chủ thể tham gia đúng quy định, kịp thời; tăng cường công tác hướng dẫn, kiểm tra việc quản lý, sử dụng kinh phí hỗ trợ Chương trình đảm bảo theo đúng quy định.

Với các giải pháp nói trên, hy vọng trong thời gian tới, các chủ thể OCOP sẽ tiếp tục phát triển sản phẩm và các sản phẩm OCOP của huyện sẽ tiếp tục giữ chuẩn, nâng chuẩn vươn ra thị trường ngoài tỉnh và thế giới góp phần phát triển kinh tế - xã hội của huyện nhà để thực hiện thành công huyện Nông thôn mới.

Tin liên quan

Dữ liệu đang được cập nhật...