Một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động thẩm tra của các Ban HĐND huyện

Tại khoản 4, Điều 6, Luật Tổ chức Chính quyền địa phương năm 2015, quy định: “Ban của Hội đồng nhân dân là cơ quan của Hội đồng nhân dân, có nhiệm vụ thẩm tra dự thảo nghị quyết, báo cáo, đề án trước khi trình Hội đồng nhân dân”. Bên cạnh đó Điều 78, Luật hoạt động giám sát của Quốc hội và Hội đồng nhân dân năm 2015 quy định “Thẩm tra báo cáo”; Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 cũng quy định: “Dự thảo nghị quyết của HĐND cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã phải được Ban HĐND cùng cấp thẩm tra trước khi trình HĐND”...

Biểu quyết tại kỳ họp HĐND huyện

Từ quy các định trên cho thấy, việc thẩm tra là nhiệm vụ quan trọng của các Ban HĐND huyện. Thẩm tra, đánh giá các đánh giá các báo cáo, tờ trình, đề án và dự thảo các nghị quyết là nhằm xem xét tính chính xác, tính hợp lý, hợp pháp, tính khả thi của các vấn đề trong báo cáo của UBND huyện, các ngành tư pháp trình HĐND huyện; đây là cơ sở giúp Thường trực HĐND, đại biểu HĐND huyện có thêm thông tin, thấy được những vấn đề cần tập trung gợi ý, thảo luận và quyết định, góp phần đảm bảo cho Nghị quyết của HĐND huyện phát huy được tính hiệu lực, hiệu quả, đi vào cuộc sống, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng - an ninh trên địa bàn huyện.

Trong thời gian qua, công tác thẩm tra báo cáo, tờ trình, đề án,... của các Ban HĐND huyện đảm bảo đúng quy định của pháp luật, hiệu quả; chất lượng báo cáo thẩm tra tại kỳ họp ngày càng được nâng lên, các báo cáo thẩm tra đã đánh giá, phân tích những mặt còn tồn tại, hạn chế, chỉ ra được những nguyên nhân và đề xuất, kiến nghị cụ thể, thể hiện được chính kiến và có tính phản biện cao. 

Trên cơ sở phân công của Thường trực HĐND huyện, các Ban đã phối hợp kịp thời với các cơ quan chuyên môn và cơ quan soạn thảo để tiếp nhận thông tin, báo cáo... Đồng thời, trong quá trình thẩm tra, Ban đã chủ động yêu cầu UBND huyện và các cơ quan liên quan gửi báo cáo, tờ trình,... đảm bảo thời gian để Ban triển khai các hoạt động thẩm tra, có cơ sở nghiên cứu tài liệu kỹ lưỡng và thấu đáo các nội dung liên quan trình kỳ họp.

 Trong quá trình thẩm tra, các Ban nêu lên được những vấn đề bức xúc, có tính phản biện cao, giúp HĐND huyện có những quyết định đúng đắn, mang tính khả thi; quá trình thẩm tra các Ban đi sâu phân tích những vấn đề trọng tâm để đại biểu HĐND tập trung thảo luận, cân nhắc, chú trọng làm rõ những khả năng và điều kiện để triển khai thực hiện Nghị quyết trong thực tiễn. Từ kiến nghị của các Ban, các phiên thảo luận tổ, thảo luận tại hội trường được các đại biểu tích cực tham gia và có kết quả thiết thực, góp phần giúp đại biểu có cơ sở để thảo luận, xem xét tính hợp pháp và tính khả thi của các báo cáo, tờ trình, đề án...tại kỳ họp.

Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện công tác thẩm tra các báo cáo, tờ trình, đề án... của UBND và ngành tư pháp huyện trình tại kỳ họp HĐND huyện còn gặp không ít những khó khăn, hạn chế, đó là:

Một số văn bản của UBND huyện gửi về Thường trực HĐND huyện còn chậm so với yêu cầu, đã gây ảnh hưởng không nhỏ đến công tác thẩm tra của các Ban. Đa số các thành viên của Ban hoạt động kiêm nhiệm, lại giữ chức vụ lãnh đạo ở các cơ quan, địa phương nên chưa dành nhiều thời gian cho hoạt động giám sát, thẩm tra.

Chất lượng một vài báo cáo thẩm tra còn hạn chế, tính phản biện chưa cao, chưa đề xuất, kiến nghị được những nội dung liên quan có tính khả thi cao; trong đó có nguyên nhân do công tác chuẩn bị của các cơ quan chuyên môn thuộc UBND đôi khi chưa kịp thời, điều chỉnh nhiều lần, gửi báo cáo chậm nên các thành viên các Ban chưa có nhiều thời gian để nghiên cứu, phân tích sâu, phát hiện những vấn đề còn tồn tại; đồng thời chưa dành thời gian đi khảo sát thực tế nên đã làm ảnh hưởng đến chất lượng thẩm tra của các Ban.

Các Ban chưa xây dựng được kế hoạch thẩm tra; chưa áp dụng tốt công nghệ thông tin trong quá trình thẩm tra nên thời gian thẩm tra còn kéo dài, một vài báo cáo thẩm tra chưa đảm bảo thời gian để cung cấp cho đại biểu nghiên cứu trước kỳ họp theo quy định.

Để công tác thẩm tra của các Ban tiếp tục phát huy hiệu quả, đảm bảo chất lượng, mang tính phản biện cao, cần quan tâm thực hiện một số nhiệm vụ giải pháp sau:

Ban KT-XH nhiệm kỳ 2016-2021 khảo sát cơ sở

Một là, trên cơ sở chức năng nhiệm vụ và nội dung được Thường trực HĐND huyện phân công thẩm tra, lãnh đạo các Ban xây dựng kế hoạch tổ chức thẩm tra và phân công thành viên trong Ban nghiên cứu. Phát huy vai trò của đại biểu HĐND là thành viên các Ban, nhất là vai trò của Phó ban chuyên trách trong hoạt động thẩm tra và vai trò của Trưởng ban trong định hướng công tác thẩm tra. Các Ban cần tăng cường khảo sát thực tế, thu thập thông tin từ cơ sở về những nội dung liên quan đến thẩm tra; áp dụng hiệu quả công nghệ thông tin vào trong quá trình thẩm tra. 

Hai là, thành viên các Ban thường xuyên cập nhật thông tin, nghiên cứu văn bản và nắm đầy đủ các chủ trương của cấp trên, của huyện và nhất là của Ban Thường vụ Huyện ủy; lãnh đạo các Ban tham dự đầy đủ các hội nghị của Huyện ủy, Ban Thường vụ Huyện ủy, các cuộc họp của UBND để kịp thời nắm bắt thông tin, thống nhất quan điểm chỉ đạo, góp phần định hướng trong các hoạt động thẩm tra của Ban về những nội dung có liên quan. Đây là điều kiện đầu tiên, tạo tiền đề cho công tác thẩm tra có chất lượng, hiệu quả. 

Ba là, các nội dung trình tại các kỳ họp phải được gửi cho Thường trực HĐND và các Ban HĐND huyện đúng thời gian quy định. Đồng thời, nâng cao năng lực hoạt động thực tiễn, tăng cường khảo sát, giám sát của các Ban để nắm thông tin phục vụ công tác thẩm tra. Xác định trọng tâm thẩm tra, lựa chọn phương pháp thẩm tra hợp lý, hiệu quả. Trong quá trình thẩm tra, đối với những vấn đề quan trọng có thể mời cơ quan chức năng, xin ý kiến cơ quan cấp trên, tổ chức tham vấn ý kiến nhân dân nhằm đảm bảo tính khách quan, khoa học.

Bốn là, tổ chức các phiên họp thẩm tra của Ban phải tiến hành theo đúng trình tự qui định và xây dựng báo cáo thẩm tra chất lượng. Thành phần mời dự họp thẩm tra chính thức, ngoài thành viên Ban, lãnh đạo Ban mời đại diện Thường trực HĐND huyện, lãnh đạo cơ quan chủ trì soạn thảo, lãnh đạo Văn phòng HĐND và UBND huyện, đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị có liên quan tham dự.

Trong quá trình tổ chức hội nghị thẩm tra các Ban dành thời gian cho việc thảo luận của các thành viên, đánh giá nội dung văn bản và trao đổi thẳng thắn, cởi mở giữa các thành viên Ban với đại diện cơ quan trình; thành viên các Ban phải nêu được những vấn đề bất hợp lý, không khả thi, trái quy định pháp luật trong dự thảo nghị quyết; đề xuất, kiến nghị các nội dung có tính khả thi cao. Nội dung báo cáo thẩm tra cần nêu sự phù hợp của nội dung dự thảo nghị quyết với đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước, tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện; nêu tính hợp hiến, hợp pháp và tính thống nhất của dự thảo nghị quyết với hệ thống pháp luật hiện hành; đồng thời gợi mở những vấn đề để trình HĐND cần thảo luận, làm rõ những vấn đề còn có ý kiến khác nhau để cung cấp thông tin cho đại biểu xem xét, thảo luận và đề xuất được các giải pháp làm cơ sở cho HĐND quyết nghị. Điều quan trọng, báo cáo thẩm tra phải nêu cho được ý kiến đánh giá của Ban về những vấn đề được Ban thống nhất, không thống nhất, còn có ý kiến khác nhau và những kiến nghị sửa đổi, bổ sung, điều chỉnh cho phù hợp và phải nêu lý do cụ thể cho tùng nội dung liên quan. 

Năm là, sau thẩm tra, các Ban HĐND huyện tổng hợp những vấn đề còn ý kiến khác nhau giữa báo cáo, dự thảo nghị quyết với báo cáo thẩm tra, báo cáo Thường trực HĐND huyện xem xét, quyết định. Đối với những vấn đề còn nhiều ý kiến khác nhau và chưa thống nhất được với cơ quan soạn thảo, Thường trực HĐND chủ trì cùng lãnh đạo các Ban, lãnh đạo UBND huyện, các ngành liên quan trao đổi, thảo luận thống nhất trước khi trình kỳ họp để HĐND biểu quyết thông qua. Đồng thời, khi trình bày báo cáo thẩm tra tại các kỳ họp các Ban phải trình bày một cách hết sức khoa học, súc tích, nhấn mạnh các nội dung cần quan tâm thảo luận...

Tin liên quan

Dữ liệu đang được cập nhật...